Teken

Een teek is een klein spinachtig diertje en kan gevaarlijke ziekten overbrengen op mens en dier. Hij klimt in grashalmen waar hij gaat zitten wachten tot er een geschikte gastheer voorbij komt. Dit kan een hond, mens, ree of ander in het wild levend dier zijn. De teek zuigt bij deze gastheer een aantal dagen vol bloed en laat daarna los. Een teek kan maanden tot jaren overleven wachtend op de geschikte gastheer.

Er komen er steeds meer

Er komen steeds meer teken in Nederland, hiervoor zijn verschillende redenen: het klimaat verandert, landbouwgrond wordt omgezet in natuurgebied en er komen meer dieren in het wild voor (en daardoor meer gastheren). Daarnaast reizen mensen meer met hun huisdieren en worden er dieren uit andere landen naar Nederland gebracht, waardoor steeds meer “vreemde” teken in Nederland voorkomen.

Er zijn veel verschillende soorten teken, waarvan de Ixodes ricinus de meest voorkomende en de bekendste is. Een “nieuwkomer” in Nederland is de Dermacentor teek. Deze kwam oorspronkelijk alleen voor in de gebieden rond de Middellandse Zee, maar sinds enkele jaren wordt deze teek ook in Nederland gezien. Deze teek brengt de zeer vervelende ziekte  Babesiosis over. Sommige tekensoorten willen alleen bepaalde dieren als gastheer, andere soorten zijn gevoelig voor droogte en komen alleen voor in de wat vochtiger gebieden. In Nederland komen teken vooral voor in de bosrijke gebieden, maar ook in weilanden en tuinen worden ze gezien.

Hoe bestrijd je teken?

Het is belangrijk om zoveel mogelijk teken bij uw hond te bestrijden. Niet alleen om de teek zelf, maar vooral om het risico van ziekteoverdracht bij dieren en mensen te beperken. Teken kun je voorkomen bij honden door een tekenwerend en/of dodend middel te gebruiken. Dit kunnen druppels in de nek zijn of een speciale tekenband.

Er zijn een aantal goed werkende middelen in de handel en hoewel geen enkel middel 100% afdoende is, is het toch verstandig te behandelen. Elke teek die niet op uw hond gaat zitten is er één minder. Ook kunt u wanneer u uit het bos komt uw hond kammen met een fijne kam, dan vangt u de loslopende teken voordat ze vast gaan zitten. En vergeet niet uzelf goed te controleren na een boswandeling. De meeste ziekten worden echter pas overgebracht als de teek al 12 – 24 uur vast zit, zodat het op tijd verwijderen zeker zinvol is. Kijk uw hond dan ook in het hoogseizoen twee maal daags na. Als een teek eenmaal vast zit kunt u deze het best verwijderen met een tekentangetje, daarvan zijn verschillende soorten in de handel. U kunt hierbij kijken welke u zelf het handigste vindt. Belangrijk is dat de teek snel en in zijn geheel verwijderd wordt, zonder deze te verdoven!

Als een deel van de teek achterblijft in de huid kan dit een ontsteking geven, dit achtergebleven deeltje moet dan ook alsnog verwijderd worden. Soms ontstaat er een bultje op de plek waar de teek gebeten heeft, ook al is deze in het geheel verwijderd. Mocht dit bultje niet na een paar dagen minder worden, of wordt het rood, dik, pijnlijk en blijft uw dier eraan krabben? Raadpleeg dan uw dierenarts. Als u met uw hond naar het buitenland gaat, zeker naar de wat warmere gebieden, is het vooral belangrijk om op een goede manier teken te bestrijden. De teken daar brengen veel meer en veel ernstiger ziekten over.

Teken veroorzaken een aantal ziekten:

  • Ziekte van Lyme
  • Ehrlichia
  • Babesiose
  • Tick-borne encefalitis

Ziekte van Lyme (borreliose)

Dit is wel de meest bekende door teken overgebrachte ziekte bij mensen en dieren. In Nederland blijkt een groot percentage van de teken besmet te zijn met deze bacterie. Veel honden hebben ooit de ziekte gehad zonder dat ze er werkelijk ziek van zijn geworden. Deze dieren hebben wel een verhoogde titer van antistoffen tegen deze bacterie in het bloed. Een klein percentage honden heeft de ziekte en wordt er ook ziek van. De verschijnselen zijn wisselende kreupelheid, koorts en soms nierontsteking. Deze verschijnselen in combinatie met een hoge titer antistoffen maken de diagnose waarschijnlijk. De honden kunnen behandeld worden met antibiotica waarna de verschijnselen meestal wel verdwijnen. Er zijn echter honden waarbij de ziekte niet helemaal uit het lichaam verdwijnt en die dus regelmatig ziekteverschijnselen krijgen en dan ook meerdere malen behandeld moeten worden.

Ehrlichia

Ehrlichia Canis is ook een door teken overgebrachte bacteriële ziekte die voornamelijk voorkomt in de warmere gebieden. In Nederland komt deze ziekte daarom voor bij honden die mee op reis zijn geweest.  De symptomen kunnen zijn: koorts, braken, slechte eetlust, bloedingneigingen, moeilijke ademhaling, oedemen en vergrote lymfeklieren. Deze eerste fase kan 2 – 4 weken duren en gaat dan over in de chronische fase. De eerste acute fase kan een ernstig verloop hebben en dieren kunnen er aan overlijden. Dan is er nog een andere Ehrlichia infectie die wel in Nederland voorkomt, met vergelijkbare symptomen maar met een veel milder verloop.

Babesiose

Sinds 2004 komt Babesia ook in Nederland voor. De dermacentor teek die voor de overdracht zorgt kan dus tegenwoordig ook in het Nederlandse klimaat overleven. De kans dat er steeds meer besmette teken in Nederland komen is heel groot.

Babesia is een parasiet die leeft in de rode bloedcellen. Iedere hond is gevoelig voor Babesiose. In de gebieden waar Babesiose veel voorkomt worden de dieren al op jonge leeftijd geïnfecteerd en daardoor is het ziekteverloop minder ernstig. Bij de dieren die op oudere leeftijd geïnfecteerd raken, dat zijn vaak de honden die mee gaan op vakantie, verloopt de ziekte veel ernstiger en een aantal dieren komen erdoor te overlijden. De verschillende vormen zijn erg afhankelijk van de leeftijd van de hond, de weerstand en de mate van besmetting.

Symptomen kunnen zijn: slecht eten, hoge koorts, braken, bloedarmoede, bloed in de urine en soms geelzucht. De diagnose wordt gesteld op basis van het verhaal van de eigenaar, symptomen en bloedonderzoek. Omdat het verloop van de ziekte heel snel gaat, is het van belang snel met de behandeling te starten. Vaccinatie tegen Babesiose is mogelijk, maar geeft geen 100% bescherming en is erg kostbaar. Het belangrijkste blijft daarom een goede tekenbestrijding.

Tick-borne encefalitis

Dit is een virusziekte en komt voor in centraal en oost Europa. Deze ziekte is bekend onder verschillende namen: Fruhsommer meningo encefalitis en Russian spring summer encefalitis. De symptomen variëren van mild tot zeer ernstig. In eerste instantie  koorts vermoeidheid, hoofdpijn en later neurologische verschijnselen. In Nederland zijn nog geen met dit virus besmette teken gezien.